John Singer Sargent martıyı unutmak istemiyor, belki unutmaktan korkuyor.

SANAT

Altı Beyaz, Sırtı Beyaz ve Benekli Narin Gri

Amerikalı ressam John Singer Sargent’ı, en ünlü eserlerinden biri olan Madame X’in Portresi ile biliyor olabilirsiniz:

 

madamesargent

 

Madame X’in çok ünlü olması tesadüf değil: Bunu belirtmek belki gereksiz ama inanılmaz güzel ve vurucu bir eser. Kırmızı, beyaz ve sarıyı kullanış biçimi, Madame X’in benzersiz burnunu o yoğun taba fon rengine şöyle kaldırışı… Tablonun konusu Madame X, Virginia Amelia Avegno Gautreau isimli genç, Amerikalı bir sosyetiktir ve rivayetlere göre asıl şöhreti boynuna sürdüğü lavantalı pudranın kokusundan, bir de gizli kaçamaklarından gelir. Üstelik tablo Sargent’a para karşılığı ısmarlanmamıştır da, ressamın kendi isteğiyle yapılmıştır, muhtemelen bu yüzden sıradan bir sosyetik portresi değil, benzersiz bir arzu ve şehvet haritasıdır. Wikipedia’da tablo için “karşıtlıklar üzerine bir egzersiz” gibi inanılmaz bir cümle kullanılmış, daha iyi bir tabiri ben bulamıyorum (kırk yılda bir ansiklopediye şair girmesi). Renklere, Madame X’in kol içleri ve boynunda bir an palazlanıp solan soğuk mavi imalara bakarken belki asıl karşıtlık Madame X ve Sargent’ın bu resmin yapılışına dair duygularında yatıyordur diye düşündüm, biri öyle saatlerce tuvale yapışık, diğerinin bakışları ve ilgisi bambaşka bir yöne düşmüş. Yani belki Sargent’ın Madame X’i ısrarla tanımaya çalışmasıdır bu resim, ve başaramadığı hissini aldığımız için böyle akılda kalır.

 

Geçen hafta Metropolitan Müzesi’nin yakın zamanda internet arşivinde görüşe açtığı binlerce yeni eserin arasında, resimlerindeki fotoğrafı fırçayı kaybetmeden korumayı başaran Sargent’ın suluboyalarına bakmaya başladım, yöntemini anlamak için. Derken aşağıdaki eskize rastladım. Daha önce hiç böyle bir şey görmemiştim. Sargent, 18 Ağustos 1874 günü Fransa’da rastladığı bir martıyı eskiz defterine kaydetmekle kalmamış, eşgalini de ayrıntılı bir şekilde not etmiş:

 

seagullsargent

 

Martı.; 18 Ağustos 1874 / Beuzeval; Hirondelle 

 

Altı beyaz. Sırtı beyaz ve / siyah benekli narin gri. / ayakları küçük siyah perdeli / Uzunluğu gagadan bitimine / kuyruğun: 14 inç. Gerilmiş kanatların uçlarından genişlik: 35 inç. / Gaga siyah, içi sarı, kafanın altı beyaz / yanları benekli ve tepesi gri. Boyun epey / beyaz ve tüylü.; (Sol altta) J.S. 302

 

Yetenekli bir ressamın martıyı tanımasının şiiri bu. Çok güzel. Fakat martıya bakarken insan Madame X’i düşünmeden de edemiyor. Demek ki bazı boyunları not almak, hapsetmeye ve tam olarak anlamaya bir türlü yetmiyor.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

SANAT

YBu Resim Gitmeli Mi?
Bu Resim Gitmeli Mi?

Sanatçı Hannah Black'in siyah bir çocuk cesedini tasvir eden sanat eserinin var oluşunu ve sergilenmesini eleştirdiği açık mektubundan hareketle: "onurlandırmak" ve "lafı ağzına tıkmak" arasındaki ince çizgi nerede durur?

KÜLTÜR

YMary Beard: Gücün İçinde, Üzerinde, Peşinde Kadınlar
Mary Beard: Gücün İçinde, Üzerinde, Peşinde Kadınlar

Cambridge Üniversitesi Klasikler Profesörü Mary Beard'ın konuşması: Kadınlar Antik Yunan'dan bugüne güçle nasıl ilişkilendi?

SANAT

YÖlüm Kadar Ciddi, Küfürlü bir Şaka: Renate Bertlmann
Ölüm Kadar Ciddi, Küfürlü bir Şaka: Renate Bertlmann

Renate Bertlmann, 1970’lerde bir çok çağdaşı gibi 1968’in devrimci atmosferi ve ikinci dalga feminizmin gücüyle kadın bedenini bir kutlama ve devrim aracı olarak yeniden kurgulayan eserler üretmiş.

SANAT

YGüncel Kızlar (1977)
Güncel Kızlar (1977)

Vintage sarısı, yalnızca çözülmüş meselelere, başarıyla alınmış haklara mı değer?

Bir de bunlar var

Küçük !f İstanbul 2013 İlmihali
Hayal ve Hakikat: Ahmet Mithat ve Bir 5Harfli
Atış Hedeflerini Fotoğraflamak: Düşman Kimdir, Neye Benzer?

Pin It on Pinterest