Cemile işte yahu, hani şu gaydırı gubbak olan.

KÜLTÜR

Gaydırı Gubbak Cemilem

Gaydırı gubbak’ın [yanlış-]anlamını, ilk aldığım kasetlerden birinin kapağından öğrenmiştim. Özellikle TRT ekolünden gelen türkücülerin bilinmeyen kelimelerin anlamlarını albüm kapaklarına yazmaları âdettendir. TRT türkü notalarında da görülen ve muhtemelen de bu vasıtayla yaygınlaşan bir âdettir bu. İşbu kasetin kapağında da gaydırı gubbak’ın anlamının “hafif meşrep” olarak yazıldığını hatırlıyorum. Hâl böyle olunca, herkes gibi ben de yıllarca gaydırı gubbak deyiminin “hafif meşrep” anlamına geldiğini düşündüm.

 

Ta ki üç sene evvel bir arkadaşım “anlamını bilmediğin kelimeleri feysbuk duvarına yazma” diye beni şakayla karışık uyarana kadar. Ben “hafif meşrep” anlamına gelen bu deyimin o kadar da “fena bir laf” olmadığını söylerken arkadaşım beklemediğim bir açıklamayla geldi: Deyimin anlamını muhtemelen yanlış biliyordum. Kendisi kelimenin gerçek anlamını Teke yöresinden bir arkadaşından öğrenmişti. “Gubbak” kelimesi bu yörede vajina anlamında kullanılıyordu.

 

Bu yeni bilgi karşısında başta afalladım hâliyle ama gubbak’ın anlamını öğrenmemle zihnimde zincirleme bir reaksiyon da hızla işlemeye başladı: Gubbak vajinaysa gaydırı ne demek? Gaydırı gaydırı… gaydırı daaaa, olsa olsa gaygan, yani kaygan demektir derken, tamlamanın anlamı bütün haşmetiyle beliriverdi: kaygan vajinalı Cemilem!

 

Şaşırmamın sebebi, türkü derlemecilerinin ve TRT’nin sansür konusundaki geçmişini biliyor olmamla ilgiliydi. “Gaydırı gubbak”ın TRT’nin çok katmanlı sansür filtrelerinin arasından nasıl olup da kayıvermiş olduğunu aklım uzun süre almadı. Gerçi gaydırı gubbak’ın, TRT denetiminden, yanlış bilinen “hafif meşrep” anlamıyla bile ancak kısa bir süre kaçabildiğini belirtmem lazım. Türkünün derleyicisi olan ve aynı zamanda türküyü memleket çapında üne kavuşturan Özay Gönlüm, türküyü başta gaydırı gubbak cemilem nakaratıyla söylemiş olsa da zaman içerisinde, TRT’nin konuyla ilgili kurulları “hafif meşrep” anlamına geldiği düşünülen bu kelimeyi dâhi sakıncalı bulmuş olacak ki türkü 1990 yılında yine Özay Gönlüm tarafından “haydi de hopbak cemilem” nakaratıyla notaya alınmış.

 

 

 

 

Buna rağmen, türkünün gaydırı gubbak cemilemli nakaratı o kadar benimsenmiş ki, 1990 sonrası icralarda da türkü TRT’de bile bu hâliyle icra edilmiş.

 

Gubbak’ın gerçek anlamını öğrendikten sonra, acaba kelimenin izine yazılı kültürde de rastlayabilir miyim diye araştırmaya başladım. Sözlüksever biri olarak bulabildiğim her sözlüğe baktım. Kelimenin yerel ağızlarda girebileceği şekilleri (gubbak/guppak/gubbah/guppah/gubba/guppa/gupak/gupah) de hesap ederek yaptığım aramalarda (Isparta’da kullanılan ve kadın cinsel organı anlamına gelen appak dışında) hiçbir sonuca ulaşamadım ne yazık ki . Ta ki dört gün evvel, halk müziğinin önemli hocalarından, TRT’de de görev yapmış Hamit Çine’nin (d.1926) Sazlı Sözlü Anılarım kitabına göz atıncaya kadar! Hamit Çine’nin kelimenin anlamını geleneksel bir folklorcudan hiç beklenmeyecek bir açıklıkla yazmış olmasına şaşırmadım desem yalan olur:

 

“Gaydırı Gubbak” yörede gizli ve argo anlamı ile çok çirkin ve sadece erkekler arasında kullanılan argo sözcüklerden oluşur. Burdur’da “Guddak,” Acıpayam ve Muğla’da “Gubbak “dişilik organının argodaki adıdır. Bunun manasını gözardı edip, esprisine kapılarak, bilhassa hanım sanatçıların bilmeden seslendirmeleri yakışık almamaktadır. (s.99)

 

Hamit Çine ve onun gibi düşünenlerin iddiaları aslında bu ve buna benzer türkülerin sözlerinin iki çeşitlemesinin olduğu yönünde: Buna göre bazı türkülerin bir asıl (argosuz) versiyonu ve bir de argolu çeşitlemesi var. Asıl yani argosuz sözler her ortamda söylenebilirken, türkünün argolu sözler içeren çeşitlemesi sadece yetişkin erkekler arasında söyleniyor.

 

Bu noktada mesela Çine, her ne kadar “gubbak” sadece erkek argosunda kullanılır diye yazmış olsa da, ben bir etnomüzikolog olarak kelimenin kadınlar arasında da kullanılıp kullanılmadığını merak ediyorum. Dolayısıyla türkünün bu hâli kadın ağzında da yaşıyor muydu mesela? Bu ve bunun gibi soruları yöreyi daha iyi tanıyanlara sormak lazım. Bunun yanında genel olarak, kadınlar tarafından kadınlar için yapılmış argolu türkü çeşitlemelerini tespit etmenin önemini vurgulayarak bu yazımı noktalayayım, böyle örnekleri bilenleri yorumlara davet ederek tabi.

 

Bonus niyetine:

 

Karikatür: Özer Aydoğan.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI
  • elif kayra

    bende durtukleyici bir konu bu bilmedigin seyleri yazma/konusma lafi. madem bu kadar kotu mesele neden ‘soylemesi ayip olma’ uzerinden tartisiliyor da hem turkudeki adamin rezilliginden hem de genelde erkeklerin bu igrenclikleri cok siradanmiscasina yasamalari, yasatmalari normal karsilaniyor ki? adam kacirmis, evet diyene kadar da bir odaya kapatmis ki kacamasin. (Hapiste cezasini cekerken -geberesice- turku olsun istemis de, bir muzisyene ulasilmis.) Bundan daha beterleri de tum erkeklerin gozu onunde oluyor, kadinin dillendirmesi ile mi ‘ayiplik’ durumu ortaya cikiyor?

    gercek kahramanlari hala yasayan bir turku, hikayesini bilmeyenler icin suraya linkini birakiyorum:

    https://feministmutfak.tumblr.com/post/96466812654/gaydiri-gubbak-cemilem-t%C3%BCrk%C3%BCs%C3%BCn%C3%BCn-ger%C3%A7ek-hikayesi

  • meryem selva

    Kadınların türkülerini bilemem ama aklıma gelmişken paylaşmadan edemedim :)

    https://m.youtube.com/watch?v=P-V8H-O59mI

    • http://mavciefendi.wordpress.com Mustafa Avci

      bu arada zortlatma ya da zotlatma da kızana gelmiş erkek keçi’nin, yani tekenin dişisine yaptığı kura verilen isim:) bu kur sırasında teke hoplayıp zıplıyor, dişisini etkilemek için enteresan sesler çıkarıyor falan. teke zortlatması denilen oyun da işte tekelerin yaptığı bu hareketlerden yola çıkılarak yapılan bir oyun. kısacası aslında cinsellik aslında her yerde:)

      sümer ezgü anlatıyor : https://www.youtube.com/watch?v=4DKvaAKKJLo

  • Julide

    Dinar’da ilkokul ve ortaokulu, Burdur’da liseyi bitirmiş, bes sene bu türkünün oyununu oynamış biri olarak çok hoşuma gitti bu keşif. Hemen her düğünde oynanır, çok yaygın bir türkü ve oyundur. Türkünün sözleri şimdi daha anlamlı bir hal aldı. :)

  • gokce gokce

    Burdurluyum. Annem bir işi beceremeyip elime yüzüme bulaştırdığımda bana “hünersiz(beceriksiz) gubbak” derdi. Yani “hünersiz vajina” yani “hünersiz kız”. Yörük olan anneannem ve teyzelerim de çok kullanırdı.

Bir de bunlar var

Prensesleştirebildiklerimizden misiniz?
Canını Seven Kaçsın: Ülke Ülke Porno Arama İstatistikleri
Gerassi’nin 1976 Tarihli Beauvoir Röportajı: 25. Yılında “İkinci Cins”

Send this to friend