Bu kadını Terminatör’ün büyük büyük ananesi olarak düşünebilirsiniz. 1772’de Alman iki saat yapımcısı tarafından hayata getirilmiş bir otomat, android, bir müzik kutusu bu.

TARİH

Mari Antuvanet’in Otomatı ya da Bütün Robotların Annesi

Peter Kintzing bir saat yapımcısı, David Roentgen ise gizli çekmeceleri, sihirli oyuncaklarıyla ünlenmiş bir mobilya tasarımcısı. Bu otomat 1784’te Fransa kraliçesi Mari Antuvanet’e sunuluyor. Açıkçası neden on iki sene bekliyorlar çözemedim ama kraliçe görür görmez çok etkileniyor bu oyuncaktan, derhal satın alıyor. Zaten kadının sureti de sanki kendisine benzetilmiş. Mari Antuvanet bir süre sarayında, otomatın çalabildiği sekiz ayrı melodiyle oyalanıyor, 1785’te Fransız Bilimler Akademisi’ne hediye ediyor bu gösterişli oyuncağı. 1789’da Fransız İhtilali’yle saraydaki pek çok eşya gibi, bu kadında bir köşeye atılıyor, üstelik kırılıp dökülmüş. 1860’larda tekrar ele geçiyor ve bir onarım görüyor, üzerindeki elbise de bu dönemde yapılmış. Çaldığı aletse kanuna benzeyen santur, elindeki küçük çekiçlerle tellere minik minik dokunuyor kadın. Duyduğumuz ise şöyle bir şey:

 

 

Gerçek hayatı canlandırabilen makinaların tarihi Avrupa’da 1734’te flüt çalabilen bir oyuncakla başlıyor. Bu, insan vücudunu, dünyayı ve devleti makinalara benzetip duran Aydınlanmacılarının neden olduğu düşünsel bir devrimin sonucu aslında. Flüt çalanı, kuyruğunu oynatabilen tavus kuşları, suda yüzebilen kuğular, konuşan, yazı yazan, manalı çizgiler çizebilen insan görünümlü otomatlar izliyor ve nihayetinde güya satranç oynayabilen, adı da Mekanik Türk olan bir otomat bu akımın neredeyse sonu oluyor. Yani son dediğime bakmayın tabi, el kol oynatabilen makineler, robotlar, terminatör derken hikaye upuzayıp gidiyor.

 

Kaynak: Mari Antuvanet’in otomatıyla ilgili bilgi ararken birbirini tekrar eden onlarca yazının yanında, şu kitaba denk geldim, meseleye meraklıysanız tavsiye ederim: Sublime Dreams of Living Machines: The Automaton in the European Imagination. Keşke Türkçe’ye çevrilse kitap.

 

(Bu yazı daha önce negüzelşeyler‘de yayınlanmıştır.)

 

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

TARİH

YKarpuz Kabuğundan Taç
Karpuz Kabuğundan Taç

Maraton yüzen ilk kadın sporcu Canan Ateş, 1979'da katıldığı bir TRT programında yüzücülük kariyerini anlatıyor.

ECİNNİLİK

YAnnesi Amelya Hanım’ı Oynarken Adile Naşit
Annesi Amelya Hanım’ı Oynarken Adile Naşit

Annesi Amelya Hanım rolünde Adile Naşit kendi çocukluğuna bakıyor.

SANAT

YSöyleşi: Şövket Elekberova, Pıçıldaşın Lepeler
Söyleşi: Şövket Elekberova, Pıçıldaşın Lepeler

Sovyet Azerbaycanı'nın efsanevi ismi Şövket Elekberova'nın bu şarkısı neler anlatıyor?

ECİNNİLİK

YSanal Ev İşleri Sergisi: Sonsuz Patates
Sanal Ev İşleri Sergisi: Sonsuz Patates

Ne yapalım, nasıl yapalım da görünür hale getirelim ev işlerine gömdüğümüz zamanı? 

Bir de bunlar var

Anne Thériault ve Bednam Kraliçeler
Yazık Değil mi Bu Narin Vücutlara!
Montreal Katliamı Beni Feminist Yaptı

Send this to friend