Tacikistan'dan bir karikatür ve 60 sene içinde Rus merceğinden Tacik kadınları.

TARİH

Özgürlük Meşalesi Doğunun Kadınlarını Azad Edecek

Günün Görseli Tacikistan’da yayınlanan Rahbari Donish gazetesinin Mart 1928 sayısından (ve tab kapanmıştı bile). İttihatçılığın özgürlük meşalesi Doğu’nun Kadınlarını karanlıktan azad edecek, diyor. Öncelikle görselin alt hissesindeki şu detayı aradan çıkaralım:

 

tajik2

 

tajik3

“Olaylar istemediğim şekillerde gelişti.”

 

Rahbari Donish, yani Bilgi Rehberi, Tacikistan’ın Bolşevik/Sovyet kontrolüne girdiği sıralarda çıkmış bir dergi; geri kalmışlık, okuma-yazma seferberliği ve kadın hakları eğitim-kültür alanındaki konulara eğiliyormuş. Karikatürü görünce, dönemin Tacik kadını neye benziyordu, daha doğrusu fotoğraflarda nasıl tasvir ediliyordu diye merak ettim. Fotoğraf arşivine dalınca Rus İmparatorluğu’nun Türkistan’ı ve Orta Asya’yı kolonize ettiği ve bu süreçte antropolog ve diğer sosyal bilimcilerini bölgeye yolladığı 19. yüzyıldan da görüntüler çıktı. Kronolojik olarak:

 

“19 yaşında Tacik kızı.” Orta Asya Halkları serisinden, 1876. Kunstkamera Etnografya Müzesi Arşivi.

 

Bölgesel Tacik Teknik Lisesi, 1927. (Çekim yeri: Semerkand, Özbekistan SSC). Moskova Multimedya Sanat Müzesi arşivi.

 

Ivan Şagin, Komsomol Kızların SSCB Genel Buluşmasında Tacik delegeler, 1934. Moskova Multimedya Sanat Müzesi arşivi.

 

Stalin, Voroşilov ve Ordjonikadze, Tacikistan ve Türkmenistan delegasyonlarının kabülünde Tacik bir kadından hediyelerini alıyor, 1935. Moskova Multimedya Sanat Müzesi arşivi.

 

Ivan Şagin, Gençlik ve Spor Geçidi’nin katılımcıları, 1937. Moskova Multimedya Sanat Müzesi arşivi.

 

(Gazete küpürünü St. Petersburg’daki Milli Kütüphane’nin milli edebiyatlar bölümünden çıkaran Rustin Zerker’e teşekkürler! Gazeteyle ilgili diğer kaynak şöyle.)

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ENGLISH

YThe Art of Empathy: An Interview with Russian Graphic Artist Victoria Lomasko
The Art of Empathy: An Interview with Russian Graphic Artist Victoria Lomasko

A conversation with Victoria Lomasko, whose graphic reportage art illustrates the 'Other Russias.'

SANAT

YEmpati Sanatı: Rus Çizer Victoria Lomasko ile Röportaj
Empati Sanatı: Rus Çizer Victoria Lomasko ile Röportaj

Rusya'nın ötekilerini, göçmenleri, çocuk mahkumları, seks işçilerini, yaşlıları resmeden, ülkesinin içinde bulunduğu türlü durumu çizgileriyle oracıkta belgeleyen sanatçı Victoria Lomasko ile bir sohbet.

Bir de bunlar var

Ben Demedim, Miki Dedi
Sinemayı Bırakınca Ne Yapacaklar?
Geceyarısı Sineması

Send this to friend